Nếu hỏi câu hỏi “Giá nhà ở Sài Gòn đắt hay rẻ?”, phần lớn câu trả lời là “đắt”, phần còn lại sẽ trả lời là “rất đắt”, nhưng sự thật có phải như thế hay không?
Một món hàng đắt hay rẻ thường liên quan đến khả năng chi trả của người mua, mà khả năng chi trả thì tuỳ thuộc vào thu nhập. Nhà cũng là một món hàng, và có vẻ như tốc độ tăng giá nhà nhanh hơn là tốc độ tăng lương. Cho nên đối với nhiều người, nhà là món hàng xa xỉ, có nhu cầu nhưng không bao giờ với tới. Và cái gì không với tới đồng nghĩa với đắt hoặc rất đắt.
Khi mua nhà, hầu hết chúng ta hay có thói quen tính đơn giá căn nhà và giá trị căn nhà rồi so với túi tiền của mình và ngán ngầm lắc đầu. Nhưng trong thực tế, đơn giá trên mét vuông và tổng giá trị căn nhà lại không thực sự quá quan trọng để một người có thể sở hữu một căn nhà. Mà cái tối quan trọng ở đây chính là sự hỗ trợ của Ngân hàng và số tiền tích trữ hàng tháng của người mua (là số tiền còn lại từ thu nhập sau khi trừ đi chi tiêu).
Hiện nay với chung cư, bạn được ngân hàng hỗ trợ tối đa 70% giá trị căn hộ, với lãi suất khoảng 1%/tháng, thời gian tối đa là 20 năm. Như vậy, để có thể mua một căn hộ 2PN ở Quận 8 với giá khoảng 1.300tr (bao VAT), bạn cần có tối thiểu 390tr, phần còn lại vay ngân hàng trong 20 năm và mỗi tháng trả tối thiểu khoảng 12.9tr (bao gồm 9.1tr tiền lãi và 3.8tr tiền gốc). Như vậy thì nếu bạn muốn mua được căn nhà như vậy thì bạn phải kiếm đâu đó 390tr cùng với một thu nhập khoảng 20tr/tháng trở lên. Với điều kiện này, thì thấy khó khó để mua nhà, vì thu nhập 20tr/tháng có thể có nhiều, nhưng có 390tr tích trữ thì hiếm.
Nhưng nếu cũng căn chung cư 1.300tr như trên, nhưng bạn được ngân hàng hỗ trợ 95%, với tối đa 30 năm và lãi suất 0.5%/tháng, thì bạn chỉ cần có 65tr ban đầu và mỗi tháng trả khoảng 9.6tr (bao gồm 6.2tr tiền lãi và 3.4tr tiền gốc). Với điều kiện này, thu nhập 20tr/tháng chắc chắn mua được nhà. Như vậy bạn đã thấy dễ dàng sở hữu nhà hơn chưa?
Cũng căn hộ giá 1.300tr đó, ngân hàng hỗ trợ 95% trong 50 năm, lãi suất 3%/năm, thì bạn chỉ cần có 65tr ban đầu và hàng tháng trả 5.1tr (bao gồm 3.1tr tiền lãi và 2.1tr tiền gốc). Với điều kiện này, thì sinh viên ra trường 5 năm hoàn toàn đủ khả năng sở hữu nhà.
Với các ví dụ trên cho ra kết luận gì? Đừng quá tập trung vào đơn giá và tổng giá trị của một căn nhà, mà hãy tập trung vào việc được hỗ trợ những gì từ ngân hàng? Chúng ta quá tập trung vào đơn giá, vào giá trị căn nhà rồi nhìn vào túi mình và thở dài, nhưng thực tế mấu chốt của vấn đề nằm ở chỗ chúng ta được ngân hàng hỗ trợ tối đa 70%, với lãi suất cao, và thời gian ngắn. Ngoài ra, chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ khiến cho phần tích trữ được càng ngày càng ít đi. Và nếu xét kỹ, giá nhà đúng là có tăng, nhưng tăng không nhanh bằng chi phí sinh hoạt.
Tôi có đứa bạn từ Việt Nam sang Mỹ, hai vợ chồng làm nail cả, và mỗi tháng kiếm được khoảng 3-4k mỗi người, sau 4 năm thì không biết bằng cách nào đó, 2 vợ chông mua được một căn nhà trị giá 700k (tất nhiên có vay), ngoài ra trong thời gian này, 2 vợ chồng có sinh được 1 đứa con nữa. Như vậy có thể thấy ở Mỹ, người ta có thể dễ dàng sở hữu một căn nhà có giá gấp 7-10 lần lương theo năm của họ, còn ở Việt Nam, cả gia đình có thu nhập 120tr/năm (khoảng 10tr/tháng 2 vợ chồng, nuôi thêm 1 đứa con) thì mãi mãi đừng mong mua được căn nhà trị giá 840tr – 1.200tr, với thu nhập đó chỉ đủ khả năng mua nhà 100tr nghĩa là bằng với thu nhập của 01 năm mà thôi.
Từ những phân tích trên cho thấy, thực tế giá nhà ở Việt Nam nói chung và Sài Gòn nói riêng không hề đắt nhưng chúng ta vẫn nghĩ, người ta không có khả năng mua nhà bởi vì thiếu sự hỗ trợ tài chính, và vì chi phí sinh hoạt quá cao so với thu nhập. Người ta giàu không phải bởi người ta kiếm ra bao nhiêu mà bởi người ta tích trữ được bao nhiêu.
Hiện nay, chúng ta đang có phong trào “Nhà ở xã hội” hay “Xây nhà giá rẻ cho người có thu nhập thấp”. Cha ông ta có câu “Tiền nào của nấy”, nên thay vì tìm cách xây nhà giá rẻ, thì cứ để làm nhà với chất lượng tốt, bán với giá thị trường, và mỗi đối tượng sẽ có những hỗ trợ về tài chính riêng. Vì trong tình trạng hiện nay, nhà cho các đối tượng xã hội với giá rẻ mà tốt, thì kiểu gì cũng có tiêu cực. Còn nhà thương mại mà giá rẻ và tốt, thì trong cái thế giới phẳng hiện nay, đặc biệt là luật cho phép người nước ngoài được sỡ hữu nhà, thì mấy người nước ngoài họ cũng mua hết không đến phần cho người Việt đâu.
Đặc biệt với chung cư, đừng ham giá rẻ, vì mua chung cư giá rẻ thì có nguy cơ “bỏ của chạy lấy người” sau khi ở một thời gian, vì đơn giản là “Tiền nào của nấy” mà thôi. Vì doanh nghiệp nào cũng lấy mục tiêu lợi nhuận làm trọng, không có lợi nhuận thì không ai làm.
Và xin nhắc lại rằng, đơn giá và giá trị căn nhà không phải là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng sở hữu nhà của bạn. Và chúng ta khó sở hữu nhà bởi vì các lý do khác chứ không phải bởi giá nhà quá đắt.
Posts
